وصل گل نرگس، از خدا میخواهیم
بر دردِ دلِ خسته ما، وصل، دواست
هجران زدگانیم، دوا میخواهیم
---------------------------------------------------------------------------------------
پاورقی:
چرا منجی عالم مهدی (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) باشد ؟
ظهور منجی بشریت را همه ادیان قبول دارند ولی در مصداق و شخص مورد نظر اختلاف هست. کسانی که دین اسلام را پذیرفته اند، باید مصداق منجی آنان با تعریف و اسناد این آیین یکی باشد. چندین آیه در قرآن کریم به این امر اشاره می کند :
وَلَقَدْ كتَبْنَا فِی الزَّبُورِ مِن بَعْدِ الذِّكرِ أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُهَا عِبَادِیَ الصَّالِحُونَ. ما در زبور بعد از ذكر مقدر ساختیم كه بندگان صالح من زمین را به ارث خواهند برد. (1)
وَعَدَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِی الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ لَیُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِینَهُمُ الَّذِی ارْتَضى لَهُمْ وَ لَیُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً یَعْبُدُونَنِی لا یُشْرِكُونَ بِی شَیْئاً وَ مَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ. خداوند به كسانی كه ایمان آورده اند و عمل صالح انجام داده اند از میان شما وعده داده كه آنها را به یقین خلیفه روی زمین خواهد كرد... . (2)
و هچنین از پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآله) روایت داریم که منجی آخر الزمان را معرفی کرده و از اولاد خود و مهدی (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) نامیده است، بطوری که به حد تواتر رسیده است و همه فرق اسلامی آن را پذیرفته اند، تنها دو نفر از دانشمندان اهل سنت در آن شک کرده اند که از نظر حدیثی ضرری به تواتر نمی زند.حتی متعصب ترین فرقه اسلامی یعنی «وهابیت» نیز آن را پذیرفته و به متواتر بودن احادیث آن اعتراف كرده اند. شاهد این مدعا این است كه چندین سال پیش بیانیه ای از طرف «رابطة العالم الاسلامی» صادر شد كه شدیداً زیر نفوذ وهابیون و دولت سعودی است، به این مضمون که ابن تیمیه (موسس مذهب وهابیت) احادیث مربوط به مهدی (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) را پذیرفته و در پایان این بیانیه چنین آمده است:«بنابراین اعتقاد به مهدی (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) بر هر مسلمانی واجب است و این جزء عقاید اهل سنت است و هیچ كس جز افراد نادان و بی خرد یا بدعت گزار آن را انكار نمی كند.»
شیخ منصور علی ناصف در كتاب التاج الجامع الاصول (كتابی كه اصول پنجگانه معروف اهل سنت را جمع كرده) می نویسد: «در میان همه دانشمندان امروز و گذشته مشهور است كه در آخرالزمان به طور یقین مردی از اهل بیت ظاهر می شود كه بر تمام كشورهای اسلامی مسلط می گردد و همه مسلمانان از او پیروی می كنند و در میان آنها عدالت را اجرا می نماید و دین را تقویت می كند». سپس می افزاید: «احادیث مهدی (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) را گروهی از اصحاب خوب پیغمبر اكرم (صلیاللهعلیهوآله) نقل كرده اند و بزرگان اهل سنت مانند ابو داود، ترمذی، ابن ماجه و طبرانی و... آنها را در كتب خود نقل كرده اند». (3)
در نتیجه اعتقاد به قیام مهدی (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) و حكومت جهانی ایشان و این كه از نوادگان حضرت زهرا (سلاماللهعلیها) است مخصوص شیعه نیست بلكه تمام فرق اسلامی بدون استثنا ظهورشان را پذیرفته اند و روایات آن را در كتب خود نقل كرده اند.
--------------------------------------------------------------------------------
پاورقی:
1.سوره انبیا آیه 105 و 106
2.سوره نور آیه 55
3.رک ،مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن (تفسیر موضوعی ـ امامت و ولایت در قرآن) قم، انتشارات مطبوعاتی هدف، ج9، ص420ـ440..
در پستهای قبل گفتیم که اوستا دو بخش دارد: اوستای قدیم (شامل گاهان، یسن هفتها و دو دعای معروف یسن27) و اوستای جدید.
در این پست به بررسی منجی موعود در متون گاهان میپردازیم:
زبانی که گاهان به آن نوشته شده مربوط به دوران بسیار کهن و زبانی ناشناخته است، به همین سبب نمیتوان به راحتی آن را بررسی کرد. از سوی دیگر زرتشت نیز تعمداً مقصود خود را در لایهی استعارهها و به صورت منتره یا مانتره -کلام ایزدی که بزرگترین، بهترین، زیباترین، کارگرترین و درمان بخش ترین کلام ایزدی نیز میباشد (1) بیان میکند.
آنگونه که گویی زرتشت عقایدش را تشریح نمیکند بلکه تنها دیگران را به رفتار طبق این اشعار تشویق مینماید.
واژه سوشیانت
واژهای که درمورد منجی موعود در گاهان به کار میرود، سئوشیانت (سوشیانت، سوشیانس) است. اوستا شناسان از واژهی سوشیانت تعابیر گوناگونی داشتهاند.

بارتلمه ودوشن گیمن، اوستاپژوه، آن را «منجی» معنا کرده و بر این عقیده است که صورت مفرد آن به شخص زرتشت و جمع آن به کسانی اشاره میکند که او را در نجات بخشی یاری میرسانند. برخی دیگر نیز آن را «یاری دهنده»، «مجری مراسم قربانی» و «بزرگان دین» معنا کردهاند.
وقتی لغت سوشیانت رو در اینترنت جستجو میکنیم میبینیم که «سودمند» ترجمه شده. باید بگیم که درسته واژهی فارسی میانه sud (سود) هم از ریشه فعلی su گرفته شده اما ترجمهی اوستایی به سودمند و سودرسان، چندان دقیق و مورد اعتماد نیست.
سوشیانت در گاهان
در ادامه بخشهایی از گاهان را که در آن از واژه سوشیانت تعبیرهای گوناگون شده است ذکر میکنیم.
الف- سوشیانت بر شخص زرتشت اطلاق شده
ای مزدا! کی خواهی دانست که تو به راستی بر چیزی که بیم آن مرا میترساند، احاطه داری؟ همانا بگذار فرمان اندیشه نیک به من گفته شود. باشد که سوشیانت بداند که پاداشش چگونه خواهد بود. (2)
ب- زرتشت خود را همانند سوشیانت دانسته
سپس باشد که کی گشتاسب و پسر زرتشت سپیتمان و فرشوشتر خالصانه از آگاهی مزدا برای ستایش او و از پرستش او با گفتارها و کردارهای {برگرفته شده از} اندیشه {زرتشت}، {از این} راههای راست بخشش، پیروی کنند، {این است} و دئنای سوشیانت که اهورا آفرید. (3)
این مطلب ادامه دارد.
پی نوشت ها:
1- اوشیدری، دانشنامه مزدیسنا، ص 438
2- یسن48، بند اول
3- یسن53، بند2
منبع:
برداشت از کتاب گونه شناسی اندیشه منجی موعود در ادیان، انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب، چاپ اول، بهار 1389.


یکی از مباحث ریشهای و اعتقادی در آیین زرتشت آموزه دو عالم و سه دوره میباشد که
به اختصار این مطلب را بیان میکنیم.
به باور زرتشتیان، هستی از دو عالم مینوی (معنوی، روحانی) و عالم گیتی
(مادی، جسمانی) و سه دوره آفرینش، آمیختگی و جدایش است.
ابتدا اهورامزدا (خدای خرد) و اهریمن (ستیهنده،دشمن) هر دو در عالم مینوی موجوداتی را آفریدند.
در عالم مینوی موجودات خیر و شر هر دو جاودان بودند. به همین دلیل اهورامزدا عالم گیتی را آفرید تا نیروهای اهریمن را به دنیای ناپایدار جسمانی بکشد و این نیروی شرارت را از بین ببرد.
دوره آمیختگی دورهای است که نیروهای اهریمن و اهورامزدا به تزاحم یکدیگر درمیآیند.
در این دوران انسان با کمک منجی اهریمن و نیروهایش را از بین میبرد و زمینهی دوران جدایش (جدایی خیر از شر) را فراهم میکند.
دوران جدایش دورانی
است که تنها اهورامزدا و مخلوقاتش در آن جاودانهاند.
منبع:
برداشت از کتاب گونه شناسی اندیشه منجی موعود در ادیان، انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب، چاپ اول، بهار 1389.
انشاءالله این مطلب را ادامه خواهیم داد.