" اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِیِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَیْهِ وَعَلى آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی كُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَلیلاً وَعَیْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فیها طَویلاً. "

خرافه و خرافه‌گرایی از جمله مسائلی است که در میان تمام ملت‌ها و طیف‌های گوناگون جامعه، کم و بیش دیده می‌شود، که ریشه اصلی آن، توهم و خیال است. خرافه‌گرایی در حقیقت، اعتقاد به یک امری است که منشأ عقلانی، علمی و دینی نداشته و از هیچ پایه و اساسی برخوردار نیست.

از نگاه اسلام، هر عملی که از انسان سر می‌زند، اعم از گفتار، رفتار و اعتقاد، چنان‌چه بر خلاف مبانی دینی و عقلی باشد، خرافه است، که اسلام به شدت با این مطلب مبارزه کرده، تا جایی که ...

قرآن کریم خرافات را به منزله‌ی غل و زنجیرهایی می‌داند که بشر فکر و روح خود را با آن بسته است:«... وَ یَضَعُ عَنهُم اِصرَهُم وَالاَغلَلَ الَتی کانَت عَلَیهِم[اعراف/157] و بارهاى سنگین و زنجیرهایى را که بر آن‌ها بود، (از دوش و گردنشان) برمی‏‌دارد...». منظور از غل و زنجیر در آیه، زنجیر جهل و نادانى، زنجیر انواع تبعیض‌ها و زندگى طبقاتى، زنجیر بت‏‌پرستى و خرافات و زنجیرهاى دیگر است. پیامبران مبعوث شدند تا از طریق دعوت به حقایق و با کمک علم و دانش، این زنجیرها را از دست و پای مردم باز کنند.[1]

از جمله عواملی که باعث رشد و شیوع خرافه‌گرایی در بین مردم می‌شود، جهل و نادانی و ترس از خطرات و حوادث می‌باشد که تنها راه حل از بین بردن آن پرورش عقل و خرد و کسب آگاهی و شناخت نسبت به علت‌ها و اسباب حوادث و رخ‌دادها در عالم هستی می‌باشد. علاوه بر آن، وجود برخی آداب و رسوم غلط در جامعه و تعصب‌های جاهلی نسبت به پیروی و عمل کردن به آداب و رسوم اجداد و گذشتگان، از دیگر علت‌های گسترش خرافه گرایی می‌باشد. که قرآن کریم در این باره می­‌فرماید: «وَإِذَا قِیلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا أَلْفَیْنَا عَلَیْهِ آَبَاءَنَا أَوَلَوْ کَانَ آَبَاؤُهُمْ لَا یَعْقِلُونَ شَیْئًا وَلَا یَهْتَدُونَ[بقره، 170] و چون به ایشان گفته شود، آن‌چه خدا نازل کرده، پیروى کنید، مى‏‌گویند: نه، ما تنها آن را پیروى مى‏‌کنیم که پدران خود را بر آن یافتیم، آیا اگر پدران ایشان عقل نمى‏‌داشتند و هیچ چیز نمى‏‌فهمیدند و راه به جایى نمى‏‌بردند، باز هم پیروی‌شان مى‏‌کردند؟».

متأسفانه با وجود پیشرفت‌های علمی و فکری که صورت گرفته، خرافات بسیاری در جامعه وجود دارد، که به چند مورد از آن‌ها اشاره می‌کنیم:
1. بسته شدن عقد پسر عمو و دختر عمو در عرش.
2. برپایی آتش در چهار شنبه آخر سال.
3. رفتن به مساجد و شمع روشن کردن در شب آخر ماه صفر.
4. اعتقاد به فال بد زدن.
5.نحس دانستن عدد 13. همچنین بیرون رفتن از منزل در روز سیزدهم فروردین به جهت در امان ماندن از حوادث و آسیب‌ها و ... که هیچ پایه و اساس و منشأ عقلی و دینی ندارند.

رسول اکرم(صلّی‌الله‌علیه‌وآله) می‌فرمایند: «هیچ گفتاری بدون عمل، ارزش واقعی خود را ندارد و هیچ گفتار و عملی بدون نیت و هیچ گفتار، عمل و نیتی ارزش واقعی خود را ندارد، مگر آن‌که با سنت مطابقت داشته باشد و بر آن منطبق گردد».[2] امام صادق(علیه‌السلام) نیز درباره اثر این اعتقادات می‌فرمایند: «اثر فال بد به دست شماست، اگر آن را سست گرفتی، سست است و اگر سخت گرفتی، سخت است و اگر کاملاً بی­‌توجهی کرده و برای آن اثری قائل نشدی، کاملاً بی­‌اثر است».[3]

بنابراین خرافه گرایی حتی اگر به اسم دین باشد، موجب پس زدن دین و روی‌گردانی از آن می‌باشد. هم‌چنین باید ریشه اصلی  خرافه‌گرایی را در جهل و عدم شناخت به علت‌ها و اسباب حوادث و نادیده گرفتن نقش و تأثیر اراده خداوند و مسبب الاسباب بودن او یافت. و بهترین راه برای دوری از این خرافه‌گرایی، تفکر و خردورزی، مستند گویی، دوری از تلقین بد و توکل و اعتماد به خداوند متعال است.

 

_________________________________
پی‌نوشت:
[1]. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج6، ص660، ذیل آیه.
[2]. کلینی، اصول کافی، ج1، ص70.
[3].همان،ص91.





برچسب ها: خرافه، خرافه گرایی، رمالی، فال بینی،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : یکشنبه 16 فروردین 1394 | توسط : علی سیدی | نظرات()
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic