" اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِیِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَیْهِ وَعَلى آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی كُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَلیلاً وَعَیْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فیها طَویلاً. "


توسل به ارواح اولیاء از نگاه قرآن و سنت

توسل به پیامبر اکرم(صلى‌الله‌علیه‌و‌آله)  و صالحان و اولیای الهی از جمله مسائلی است که در دو قرن اخیر، بستر اختلاف و درگیری را در عالم اسلام پدید آورده است، تا جایی که وهابیان با استناد به برخی از ظواهر آیات، کسانی را که معتقد به توسل می‌باشند را به شرک و کفر متهم می سازد و حکم تکفیر و قتل آنان را صادر می‌کنند، بی‌آن‌که درکی از حقیقت توسل و استمداد از اولیای الهی در قرآن کریم و روایات داشته باشند.

توسل از نگاه وهابیت
در تاریخ اسلام اولین کسی که منکر توسل شد، «ابن تیمیه» در قرن هفتم بود، در حالی که توسل به رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌واله) و صالحان، نه در زمان خود پیامبر و نه بعد از رحلت ایشان و دوران صحابه انکار نشد. او می‌گوید: «هر كس كنار قبر پیامبر(صلى‌الله‌علیه‌و‌آله) یا یكى از افراد صالح بیاید و از آنان حاجت بخواهد مشرك است، پس واجب است چنین شخصى را وادار به توبه كنند، و اگر توبه نكرد، باید كشته شود».[1] هم‌چنین درباره توسل به اموات می‌گوید:« از اقسام شرک آن است که‌ کسی به مرده‌ای بگوید‌: من‌را دریاب‌، کمک کن‌. از من شفاعت کن‌. من‌را بر دشمنم یاری کن و امثال این درخواست‌‌ها؛ زیرا تنها خدا بر آن امور قدرت دارد».[2]
  

 


«محمّد بن عبد الوهّاب» مجدّد و ناشر افكار ابن تیمیّه نیز مى‌گوید: «همانا هدف آنان وسیله قرار دادن پیامبران و اولیا برای تقرب به خداوند و شفیع قرار دادن آنان است، به همین جهت خون‌شان حلال و قتل‌شان جایز است».[3]

توسل به پیامبر و اولیاء در قرآن کریم
خداوند متعال می‌فرماید: «وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللهَ تَوَّاباً رَحِیماً [نساء/ 64] و اگر این مخالفان هنگامی‌كه به خود ستم كردند به نزد تو می‌آمدند و از خدا طلب آمرزش می‌كردند و پیامبر هم برای آن‌ها استغفار می‌كرد، خدا را توبه‌پذیر و مهربان می‌یافتند».

ممكن است كسی ادّعا كند كه آیه، به زمان حیات پیامبراکرم(صلى‌الله‌علیه‌و‌آله) اختصاص دارد، که باید گفت می‌توان با در نظرگرفتن ملاک و مناط آیه، توسل به حضرت را به بعد از وفات ایشان تعمیم داد؛ زیرا انسان در هر زمانی به یک وسیله‌ای نیاز دارد تا او را برای طلب مغفرت از خداوند واسطه قراردهد. علاوه بر آن برخی از علمای اهل سنت به این آیه (نساء/ 64) برای بعد از وفات پیامبر(صلى‌الله‌علیه‌و‌آله) نیز استدلال كرده‌اند.[4]
هم‌چنین برخی از صحابه و تابعین این آیه را برای بعد از وفات حضرت نیز به كار برده‌اند.[5]  

2.خداوند متعال می‌فرماید:«یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللهَ وَابْتَغُوا إِلَیْهِ الْوَسِیلَةَ وَجاهِدُوا فِی سَبِیلِهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ[مائده/ 35] ای كسانی‌كه ایمان آورده‌اید! تقوا پیشه کنید! و وسیله‌ای برای تقرب به او بجویید! و در راه او جهاد كنید، باشد كه رست‌گار شوید». این آیه در جواز اتخاذ وسیله صریح است، و ظاهر آیه مطلق است و شامل اعمال صالح و انسان‌های صالح می‌گردد، و صحیح نیست كه آیه را با توجه به حدیث اصحاب غار محصور در اعمال نماییم، زیرا این حدیث دلالت بر حصر ندارد. از طرفی علمای تفسیر، تفسیر دیگری غیر از آن‌چه که وهابیان تفسیر می‌‌کنند، بیان کرده‌اند.
سیوطی به سندش از «قتاده» نقل كرده كه مقصود از «وسیله» در آیه فوق، «قربت» یعنی هر چه مایه تقرب است، می‌باشد.[6]
حاكم نیشابوری نیز از «حذیفه« نقل كرده كه شنید كسی این آیه را تلاوت می‌كند، در آن هنگام گفت: «وسیله یعنی قربت، سپس گفت: به طور حتم محفوظین از اصحاب محمّد(صلى‌الله‌علیه‌و‌آله) می‌دانند كه ابن ام عبد(خادم پیامبر) از نزدیك‌ترین ایشان به سوی خدا از نظر وسیله است».[7] حذیفه که خود از صحابه است وسیله را به معنای نزدیکی به پیامبر اکرم(صلى‌الله‌علیه‌و‌آله)  گرفته است و این بر خلاف تفسیر عده‌ای است که آن را فقط به عمل صالح و عبادت منحصر کرده‌اند.

توسل  در سنت
ما در این‌جا به دلیل شبهه وهابیان مبنی بر این‌که توسل در زمان حیات جایز است امّا توسل به مردگان اشکال دارد، تنها بخشی از روایاتی که توسل به اموات و بعد از رحلت را جایز میدانند، اشاره می‌کنیم: 
شخصی پس از رحلت پیامبر(صلى‌الله‌علیه‌و‌آله) مکرر نزد «عثمان‌بن عفان» می‌رفت و مشکلش حل نمی‌شد‌. با توصیه «عثمان‌ بن حنیف‌» وضو گرفت و دو رکعت نماز خواند و متوسل به پیامبر(صلى‌الله‌علیه‌و‌آله) شد‌، بدین وسیله مشکل او حل شد.[8]
هم‌چنین در زمان خلیفه دوم مردم بر اثر خشک‌سالی که پیش آمد، نزد او آمدند و چاره‌جویی کردند. آن‌گاه قرار شد فردی کنار قبر پیامبر(صلى‌الله‌علیه‌و‌آله) برود تا متوسل به حضرت شود‌. سپس در عالم رؤیا به آن فرد گفته شد که نزد عمر برو و بگو به زودی مردم سیراب خواهند شد‌.[9] یا جریان آن اعرابی که پس از چند روز از رحلت پیامبر(صلى‌الله‌علیه‌و‌آله) کنار قبر آن حضرت آمد و به او متوسل ‌شد‌.[10]

این جریان‌ها و حوادث تاریخی، نمونه و شاهدی است که این فتوای وهابیان نیز بی‌مبنا و مخالف نص صریح قرآن کریم و سنت و سیره سلف است‌. و از وهابیت باید سوال کرد که آنان این عمل سلف را چگونه توجیه می‌کنند و چگونه به خود حق می‌دهند که با ادعای سلفی بودن، عمل سلف را حرام شمارند‌.

بنابراین بر اساس شواهد قرآنی و اسناد معتبر روایی و تاریخی، توسل، چه در حال حیات و چه پس از وفات جایز بوده و سیره پیشوایان و سلف بر این استوار بوده است. هم‌چنین تمامی مسلمانان از زمان رحلت پیامبر(صلّی‌الله‌علیه آله) تاکنون‌، بر این عقیده‌اند‌ و تنها گروه اندک بدعت‌گذار وهابیت، خود را از تمامی مسلمانان جدا می‌دانند.

____________________________________

پی‌نوشت
[1]. زیارة القبور والاستنجاد بالمقبور، ص 156؛  قریب منه فی الهدیّة السنیّة،40؛ انظر كشف الارتیاب، ص214.
[2]. قریب منه فی الهدیة السنیه، ص40.
[3]. كشف الشبهات،58، دار القلم ـ بیروت، مجموع مؤلّفات الشیخ محمّد بن الوهاب: ج6، ص115.
[4]. سامری حنبلی در كتاب ‹المستوعب»،ج‌4، ص‌273 ـ 275. عیسی بن عبدالله بن محمد بن مانع حمیری در «التأمل فیحقیقة التوسل»، حمیری، ص‌468.
[5]. القربة الی ربّ العالمین بالصلاة علی محمّد سید المرسلین، ابن بشكوال، ص‌121و122؛ الدرر الثمینة فی اخبار المدینة، ابن النجار، ص‌223 و 224؛ مثیر العزم الساكن، ابن الجوزی، ج‌، ص‌301 و 303؛ كنز العمال، ج‌4، صص‌258 و 259. المغنی، ابن قدامه، ج‌3، ص‌588 و 589؛ الشرح الكبیر، ابن قدامه، ج‌3، ص‌494؛ المجموع، ج‌8، ص‌274؛ الأذكار، ص‌195؛ تفسیر ابن كثیر، ج‌1، ص‌492؛ تفسیر قرطبی، ج‌5، صص‌265 و 266.
[6]. درّ المنثور، سیوطی، ج‌3، ص‌71.
[7]. المستدرك علی الصحیحین، ج‌2، ص‌312.
[8]. المستدرک علی الصحیحین، ج3، ص108؛ سیر اعلام النبلاء، ذهبی، ج2، ص118؛ الاصابه، ابن عبدالبر، ج4، ص382.
[9]. وفاء الوفاء، ج 2، ص 1371.
[10]. همان، ص 1361.





برچسب ها: توسل، وهابیت، شبهات وهابیت، شبهه توسل،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : یکشنبه 17 خرداد 1394 | توسط : علی سیدی | نظرات()
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو